Zeszyt 13, 2020
tid logo

Władza nad dyskursem w narracji wspomnieniowej. Przypadek Archiwum Historii Mówionej 

Power over discourse in the memory narrative. The case of the Oral History Archive 

File:DOI logo.svg https://doi.org/10.7311/tid.13.2020.04
 
 
Bernadetta Ciesek-Ślizowska (Uniwersytet Śląski)

Plik:ORCID iD.svg – Wikipedia, wolna encyklopedia https://orcid.org/0000-0003-3425-7237

Beata Duda (Uniwersytet Śląski)

Plik:ORCID iD.svg – Wikipedia, wolna encyklopedia https://orcid.org/0000-0002-1995-6489

Katarzyna Sujkowska-Sobisz (Uniwersytet Śląski)

Plik:ORCID iD.svg – Wikipedia, wolna encyklopedia https://orcid.org/0000-0002-9379-7973

Citation: tekst i dyskurs – text und diskurs 13, 2020 Pages 63–79.

Received: 7.12.2019 Accepted: 7.07.2020 Published: 30.12.2020

 

Abstract:

The article analyzes communication strategies that reveal the knowledge of and power over a memory narrative connected to The Warsaw Uprising – one of the most crucial events for Poland, and in the history of World War II. The interviews carried out with insurgents and civilians – participants of the 1944 events, constituted the base for the research. Over 1,900 verbal activities of people conducting meetings with witnesses of history were subjected to a detailed review. The authors of the article were primarily interested in these activities’ influence on the shape of the memory narrative. The interpretation of the collected material is accomplished within the confines of critical discourse analysis which focuses on the relationship of knowledge and power as manifested in specific ways language is used.

 
Keywords: oral history, critical discourse analysis, memory narrative, knowledge and power
 
 
pdf-file-outlined-interface-symbol - Legum.pl

Literatur:

Bachtin Michaił (1986): Estetyka twórczości słownej. Ulicka Danuta (tłum.). Warszawa.
Biskupska Kamila (2011): Pamięć społeczna w zwierciadle języka. Analiza dyskursu pokolenia przełomu. Opole.
Bourdieu Pierre, Passeron Jean-Claude (2006): Reprodukcja: elementy teorii systemu nauczania. Neyman Elżbieta (tłum.). Warszawa.
Chlebda Wojciech (2011): Szkice do językowego obrazu pamięci. Pamięć jako wartość. Etnolingwistyka, 23, 83–98.
Ciesek-Ślizowska Bernadetta (2019): Herstories: digital social archives as a space for building memory about women (presentation of the research area). Stylistyka, 28, 349−361.
Ciesek-Ślizowska Bernadetta, Duda Beata, Sujkowska-Sobisz Katarzyna (2020): O (nie)widoczności prowadzącego spotkanie ze świadkiem historii − wstępna typologia ról inicjujących wywiady narracyjne. LingVaria, 1(29), 47–58.
Czachur Waldemar (2018): Lingwistyka pamięci. Założenia, zakres badań i metody analizy. W: Czachur Waldemar (red.): Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Warszawa, 7–55.
Duda Beata (2019): Cyfrowe „miejsca pamięci” z perspektywy badań nad dyskursem miejskim. Stylistyka, 28, 335–348.
Duszak Anna (1998): Tekst, dyskurs, komunikacja międzyludzka. Warszawa.
Duszak Anna (2010): Styl jako kategoria krytycznej analizy dyskursu. W: Bogołębska Barbara, Worosowicz Monika (red.): Styl, dyskurs, media. Łódź, 33–43.
Fairclough Norman (1995): Critical Discourse Analysis. The Critical Study of Language. London.
Fairclough Norman (2003): Analysing Discourse: Textual Analysis for Social Research. London.
Fairclough Norman, Wodak Ruth (2006): Krytyczna analiza dyskursu. W: Jasińska-Kania Aleksandra, Nijakowski Lech M., Szacki Jerzy, Ziółkowski Marek (wyb. i oprac.): Współczesne teorie socjologiczne, t. 2. Warszawa, 1047–1056.
Filipkowski Piotr (2018): Historia mówiona jako hermeneutyka losu. Doświadczenie przedtekstowe. Teksty Drugie: Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja, 1, 40–60.
Foucault Michel (2000): Historia seksualności. Banasiak Bogdan (tłum.). Warszawa.
Golka Marian (2009): Pamięć społeczna i jej implanty. Warszawa.
Jabłońska Barbara (2006): Krytyczna analiza dyskursu. Refleksje teoretyczno-metodologiczne. Przegląd Socjologii Jakościowej, 2(1), 53–67.
Kamińska-Szmaj Irena, Piekot Tomasz, Poprawa Marcin (red.) (2008): Wstęp. W: Eidem: Ideologie w słowach i obrazach. Wrocław, 7–9.
Kuzko-Zwierz Katarzyna (2015): Historia mówiona w muzeach. Przegląd projektów prowadzonych przez polskie placówki muzealne. Wrocławski Rocznik Historii Mówionej, 5, 91–110.
Laclau Ernesto (1998): Dyskurs. W: Goodin Robert, Pettit Philip (red): Przewodnik po współczesnej myśli politycznej. Cieśliński Cezary, Poręba Marcin (tłum.). Warszawa, 555–562.
Nowak Jacek (2011): Społeczne reguły pamiętania. Antropologia pamięci zbiorowej. Kraków.
Otrocki Michał (2006): Dyskurs – pojęcie jako perspektywa. W stronę modelu analizy dyskursu Normana Fairclougha. W: Kamińska-Szmaj Irena, Piekot Tomasz, Poprawa Marcin (red.): Oblicza komunikacji, t. 1: Perspektywy badań nad tekstem, dyskursem i komunikacją. Kraków, 133–146.
Passerini Luisa (1998): Work ideology and consensus under Italian fascism. W: Perks Robert, Alistair Thomson (eds.): The Oral History Reader. London, 53–62.
Schutz Alfred (1984): Potoczna i naukowa interpretacja ludzkiego działania. Lachowska Dorota (tłum.). W: Mokrzycki Edmund (red.): Kryzys i schizma. Warszawa, 137–192.
Szacka Barbara (2012): Historia, pamięć zbiorowa i connertowska pamięć kulturowa. W: Adamowski Jan, Wójcicka Marta (red.): Tradycje dla współczesności, t. 6: Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej. Lublin, 13–20.
Szpociński Andrzej (2008): Miejsca pamięci (lieux de mémoire). Teksty Drugie: Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja, 4, 11–20.
Waszakowa Krystyna (1991): O wartościowaniu w słowotwórstwie. Poradnik Językowy, 5−6, 180–187.
Witosz Bożena (2014): O ideologizacji przekonań i postaw estetycznych (wokół publicznego sporu na temat artystycznej instalacji „Tęcza” na placu Zbawiciela w Warszawie). Forum Lingwistyczne, 1, 27–35.
Wodak Ruth (2008): Dyskurs populistyczny: retoryka wykluczenia a gatunki języka pisanego. W: Duszak Anna, Fairclough Norman (red.): Krytyczna analiza dyskursu: interdyscyplinarne podejście do komunikacji społecznej. Kraków, 7–29.
Wójcicka Marta (2017): Styl jako praktyka i forma pamięci zbiorowej. Półrocznik Językoznawczy Tertium. Tertium Linguistic Journal, 2(1), 29–42.
Wójcicka Marta (2018): Język pamięci zbiorowej (w kontekście kultury oralności, piśmienności i elektralności). Prolegomena. W: Waldemar Czachur (red.): Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Warszawa, 68–93.
Zemszał Piotr (2014): Wartościowanie uniwersalne i aksjologiczne – pojęcie i rola ideologemu na przykładzie wybranych nominacji dotyczących Stalina w sowieckim dyskursie ideologicznym. Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury, 26, 45–56.

 

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.