Zeszyt 12, 2019
tid logo

 

Swoiste sposoby określania czynności przy ich powtórnym opisie

Specific ways of determining actions to be performed when described again 

Autor: Marina J. Glovinskaja

Citation: tekst i dyskurs – text und diskurs 12, 2019 Pages 259-272
DOI: 10.7311/tid.12.2019.14


Abstract:

The article is devoted to a separate variety of statements: statements reporting the content of other statements. The author refers to this type of speech as ‘retelling’ (Russian: pereskaz) and points to its use in presenting the content of literary works, journalistic texts, various cultural texts (film, opera, ballet, etc.) and, less frequently, also spoken statements. One typical where these forms occur are headlines reporting on the content of the following text and stage directions. 
‘Retelling’ is characterized by specific ways of using the forms of the perfective and imperfective aspects of the verb and the use of temporal forms of the verb, different from the usual dependence of tenses (such as ‘future in the past’). This is justified by their metatextual function. In these cases, there is a transition to the second or even third level of temporal deixis, when events are not presented (as opposed to a simple statement) from the point of view of the ‘here and now’ of the current sender but, instead, presented as elements of the reality already presented in the previous statement and reported from the perspective of its author or recipient/interpreter (who may assume different time perspectives vis-à-vis the content of the presented text). A thorough analysis of the material illustrating the ‘retelling’ in the article reveals specific cases of synonymy between different tense-aspect verb forms.

 

Keywords: retelling, speech genres, time deixis, aspect and tense forms, metatextual function, headings, stage directions

Pełny tekst - pdf


Literatur:

Apresjan Jurij D. (1987): Deiksis w leksike i grammatike i naivnaja model’ mira, Semantika i Informatika, 28.

Bahtin Mihail M. (1979): Problema rečevyh žanrov, W: Bahtin Mihail: Estetika slovesnogo tvorčestva, Moskva.

Bachtin Michał (1986): Estetyka twórczości słownej.Czaplejewicz Eugeniusz (oprac. przekładu i wstęp). Warszawa.

Glovinskaja Marina Ja. (1982): Semantičeskije tipy vidovyh protivopostavlenij russkogo glagola. Moskva.

Glovinskaja Marina Ja. (1986): Teoretičeskije problemy vidovremennoj semantiki russkogo glagola. Dissertacyja na soiskanije učenoj stepeni doktora filologičeskih nauk. Moskva.

Glovinskaja Marina Ja. (1989): Semantika, pragmatika i stilistika vido-vremennyh form. W: Šmelev Dmitrij N. (red.): Grammatičeskije issledovanija. Funkcional’no-stilističeskij aspekt (Supersegmentnaja fonetika. Morfologičieskaja semantika). Moskva.

Glovinskaja Marina Ja. (1990): Специфические способы обозначения действия при повторной дескрипции, W: Dobrzyńska Teresa (red.), Tekst w kontekście. Warszawa, 205–214. 

Koschmieder Erwin (1934): Nauka o aspektach czasownika polskiego: próba syntezy. Wilno.

Košmider Ervin (1962): Očerk nauki o vidah pol’skogo glagola. Opyt sinteza, W: Maslov Jurij S. (red.): Voprosy glagol’nogo vida. Moskva.

Lyons John (1977): Semantics, 2. Cambridge. 

 

Licencja tekstów

Teksty naszego czasopisma dostępne są na licencji:
CC BY-NC 4.0 PL
Creative commons

Kontakt:

Waldemar Czachur

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Adres:

Uniwersytet Warszawski

Instytut Germanistyki

Waldemar Czachur

ul. Dobra 55, 00-311 Warszawa

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.