Zeszyt 12, 2019
tid logo

 

Wizualny populizm: analiza praktyk multimodalnych na przykładzie plakatów wyborczych z Polski i Niemiec 

Visual populism: Analysis of multimodal practices on the example of election posters in Poland and Germany

Autor: Waldemar Czachur, Steffen Pappert

Citation: tekst i dyskurs – text und diskurs 12, 2019 Pages 165-189
DOI: 10.7311/tid.12.2019.10


Abstract:

The aim of the article is to present a picture of populist parties on the example of selected election posters from Germany and Poland. We assume that linguistic and visual stereotypes play a special role as collectively recognized knowledge formations in the process of creating populist images of the world. By analyzing election posters, we want to capture the specificity of multimodal practices through which populists invoke stereotypes in order to activate the desired emotions and legitimize their interests. Using selected posters from Poland and Germany as an example, we want to capture communication strategies and multimodal practices typical of populist parties.

 

Keywords: visual populism, election poster, multimodal practices

Pełny tekst - pdf


Literatur:

Arendt Florian, Marquart Franziska, Matthes Jörg (2015): Effects of right-wing populist political advertising on implicit and explicit stereotypes. Journal of Media Psychology, 27(4), 178–189.
Bartmiński Jerzy (2009): Językowe podstawy obrazu świata. Lublin.
Bartmiński Jerzy (2016): Słowa klucze, kulturemy, koncepty kulturowe. Przegląd Humanistyczny, 60, 21–29.
Bartmiński Jerzy, Panasiuk Jolanta (1993): Stereotypy językowe. W: Bartmiński Jerzy (red.): Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. 2: Współczesny język polski. Wrocław, 363–387.
Bonacchi Silvia (2018): Schlagbilder, Schreckbilder, Wohlfühlbilder. Eine diskurslinguistische Analyse von visuellen Konstruktionen mit handlungsleitendem Charakter am Beispiel der Islam-Debatte. In: Kumiega Lukasz, Karner Christian (red.): (Kon-)Texte des Politischen. Weinheim–Basel, 211–234.
Busse Dietrich (2012): Frame-Semantik. Ein Kompendium. Berlin–New York.
Czachur Waldemar (2011a): Dyskursywny obraz świata. Kilka refleksji, tekst i dyskurs – text und diskurs, 4, 79–97.
Czachur Waldemar (2011b): Diskursive Weltbilder im Kontrast. Linguistische Konzeption und Methode der kontrastiven Diskursanalyse deutscher und polnischer Medien. Wrocław.
Czachur Waldemar (2012): Unia Europejska w niemieckiej debacie o konflikcie gazowym w 2009 roku. Przyczynek do dyskursywnego obrazu świata. W: Abramowicz Maciej, Bartmiński Jerzy, Bielińskiej-Gardziel Iwona (red.): Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów. Lublin, 171–184.
Demarmels Sascha (2009): Die Darstellung des Bösen auf politischen Plakaten. In: Petersen Thomas, Schwender Clemens (red.): Visuelle Stereotype. Köln, 31–42.
Dieckmann Walther (1975): Sprache in der Politik. Einführung in die Pragmatik und Semantik der politischen Sprache. 2. Aufl. Heidelberg. 
Diekmannshenke Hajo (2011): „Schlagbilder”. Diskursanalyse politischer Schlüsselbilder. In: Diekmannshenke Hajo, Klemm Michael, Stöckl Hartmut (red.): Bildlinguistik. Theorien – Methoden – Fallbeispiele. Berlin, 161–184.
Eco Umberto (2009): Teoria semiotyki. Maciej Czerwiński (tłum.). Kraków.
Eder Maciej (2016): Słowa znaczące, słowa kluczowe, słowozbiory – o statystycznych metodach wyszukiwania wyrazów istotnych. Przegląd Humanistyczny, 60, 31–44.
Ehlich Konrad (1998): Vorurteile, Vor-Urteile, Wissenstypen, mentale und diskursive Strukturen. In: Heinemann Margot (red.): Sprachliche und soziale Stereotype. Frankfurt am Main, 11–24.
Felder Ekkehard (2007): Von der Sprachkrise zur Bilderkrise. Überlegungen zum Text-Bild-Verhältnis im Paradigma der pragma-semiotischen Textarbeit. In: Müller Friedrich (red.): Politik, [Neue] Medien und die Sprache des Rechts. Berlin, 191–219. 
Geden Oliver (2006): Diskursstrategien im Rechtspopulismus. Wiesbaden.
Geise Stephanie, Lobinger Katharina (red.) (2013): Visual Framing. Perspektiven und Herausforderungen der Visuellen Kommunikationsforschung. Köln.
Hermanns Fritz (1994): Linguistisch Anthropologie. Skizze eines Gegenstandsbereiches linguistischer Mentalitätsgeschichte. In: Busse Dietrich, Hermanns Fritz, Teubert Wolfgang (red.): Begriffsgeschichte und Diskursgeschichte. Methodenfragen und Forschungsergebnisse der historischen Semantik. Opladen, 29–59.
Klein Josef (1998): Linguistische Stereotypbegriffe. Sozialpsychologische vs. semantiktheoretischer Traditionsstrang und einige frametheoretische Überlegungen. In: Heinemann Margot (red.): Sprachliche und soziale Stereotype. Frankfurt am Main, 25–46.
Klemm Michael (2018): Rytuał pamiętania zbiorowego czy polityczny instrument dyskursywny? Struktura, funkcja, zmiany i znaczenie kulturowe telewizyjnych podsumowań roku i wieku. In: Czachur Waldemar (red.): Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Warszawa, 134-158.
Klemm Michael, Trierweiler Carmen (2013): Visual Politics und (Un)Doing Gender in der Spitzenpolitik. Visuelle Selbstdarstellungsstrategien im Vergleich der Geschlechter. In: Starck Kathleen (red.): Von Hexen, Politik und schönen Männern – Geschlecht in Wissenschaft, Kultur und Alltag. Landauer Vortragsreihe Gender. Münster, 41–58.
Klug Nina-Maria (2015): Zur Eigentlichkeit des bildlichen Zeichens. In: Brinker-von der Heyde Claudia, Kalwa Nina, Klug Nina-Maria, Reszke Paul (red.): Eigentlichkeit. Zum Verhältnis von Sprache, Sprechern und Welt. Berlin–Boston, 501–522.    
Klug Nina-Maria (2016): Text- und Diskurssemantik. In: Klug Nina-Maria, Stöckl Hartmut (red.): Handbuch Sprache im multimodalen Kontext. Berlin–Boston, 165–189.
Klug Nina-Maria (2018): Wenn Schlüsseltexte Bilder sind. Aspekte von Intertextualität in Presse und öffentlichem Raum. In: Pappert Steffen, Michel Sascha (red.): Multimodale Kommunikation in öffentlichen Räumen. Texte und Textsorten zwischen Tradition und Innovation. Stuttgart, 109–131.
Kroeber-Riel Werner (1996): Bildkommunikation. Imagerystrategien für die Werbung. München.
Kuße Holger (2012): Kulturwissenschaftliche Linguistik. Eine Einführung. Göttingen.
Łaziński Marek (2018): Słowa klucze – do czego? Przegląd Humanistyczny, 60, 7–9.
Lobinger Katharina (2009): Visuelle Stereotype. Resultate besonderer Bild-Text-Interaktionen. In: Petersen Thomas, Schwender Clemens (red.): Visuelle Stereotype. Köln, 109–122.
Luginbühl Martin (2010): Die Schweizerische Volkspartei – ein linguistischer Streifzug. In: Roth Kersten Sven, Dürscheid Christa (red.): Wahl der Wörter – Wahl der Waffen? Sprache und Politik in der Schweiz. Bremen, 187–203. 
Luginbühl Martin, Scarvaglieri Claudio (2018): Diskursive Interdependenz im Abstimmungskampf. Die Plakate der Schweizerischen Volkspartei (SVP) und ihre Verarbeitung in verschiedenen Kommunikationsbereichen. In: Pappert Steffen, Sascha Michel (red.): Multimodale Kommunikation in öffentlichen Räumen. Texte und Textsorten zwischen Tradition und Innovation. Stuttgart, 159–186.
Maćkiewicz Jolanta (2016): Jak można badać komunikację medialną? – perspektywa odbiorcy. Studia Medioznawcze Media Studies, 2(65), 25–35.
Maćkiewicz Jolanta (2017): Badanie mediów multimodalnych – multimodalne badanie mediów, Studia Medioznawcze Media Studies, 2(69), 33–43.
Maćkiewicz Jolanta (2017): Podpis pod zdjęciem jako rama interpretacyjna. W: Filar Dorota, Krzyżanowski Piotr (red.): Barwy słów. Studia lingwistyczno-kulturowe. Lublin, 489–501.
Makowska Magdalena (2013): Jakim językiem mówią tekst i obraz? O relacji tekst-obraz na przykładzie demotywatorów. tekst i dyskurs – text und diskurs, 6, 169–184.
Marquart Franziska, Matthes Jörg (2013): Charakteristika, Inhalte und Wirkungen politischer Plakate aus Sicht der Visuellen Kommunikations- und Framingforschung. Ein Forschungsüberblick. In: Geise Stephanie, Lobinger Katharina (red.): Visual Framing. Perspektiven und Herausforderungen der Visuellen Kommunikationsforschung. Köln, 217–234.
Moroska Aleksandra (2009): Partie prawicowego populizmu – próba zdefiniowania zjawiska. W: Mickiewicz Piotr, Wyligała Helena (red.): Dokąd zmierza Europa: nacjonalizm, separatyzm, migracje – nowe wyzwania Unii Europejskiej. Wrocław, 129–147.
Müller Jan-Werner (2016): Co to jest populizm. Michał Sutowski (tłum.). Warszawa.
Niehr Thomas,Reissen-Kosch Jana (2018): Volkes Stimme? Zur Sprache des Rechtspopulismus. Berlin.
Opiłowski Roman (2011): Ethnostereotype konfrontativ. Deutsche und Polen in der Werbewelt. In: Grotek Edyta, Just Anna (red.): Im deutsch-polnischen Spiegel. Sprachliche Nachbarschaftsbilder. Frankfurt am Main, 81–95.
Pappert Steffen (2016): Offline-Wahlkampf: Wahlplakate. Aptum, 3, 236–253.
Pappert Steffen (2017): Wahlplakate. In: Niehr Thomas, Kilian Jörg, Wengeler Martin (red.): Handbuch Sprache und Politik. Band 2. Bremen, 607–626.
Piekot Tomasz (2007): Językowa i wizualna reprezentacja stereotypu (rekonesans badawczy). W: Szpila Grzegorz (red.): Język polski XXI wieku: analizy, oceny, perspektywy. Kraków, 61–70.
Pisarek Walery (2002): Polskie słowa sztandarowe i ich publiczność. Kraków.
Pörksen Uwe (1997): Weltmarkt der Bilder. Eine Philosophie der Visiotype. Stuttgart.
Pörksen Uwe (2000): Visiotype. Die Welt der zweiten Anschauung. Rote Revue. Zeitschrift für Politik, Wirtschaft und Kultur, 4(78), 12–16.
Priester Karin (2012): Wesensmerkmale des Populismus. Aus Politik und Zeitgeschichte, 5–6, 3–9.
Przyłęcki Paweł (2012): Populizm w polskiej polityce. Analiza dyskursu polityki. Warszawa.
Reisigl Martin (2014): Österreichischer Rechtspopulismus im Zeitalter von Mediendemokratie und digitaler Erlebnisgesellschaft. In: Januschek Franz, Reisigl Martin (red.): Osnabrücker Beiträge zur Sprachtheorie (OBST) 86: Populismus in der digitalen Mediendemokratie. Duisburg, 71–99.
Sachs-Hombach Klaus (2013): Das Bild als kommunikatives Medium. Elemente einer allgemeinen Bildwissenschaft. 3 überarbeitete Neuauflage. Köln.
Sasińska-Klas (2017): Populizm w XXI w.: fenomen zjawiska i jego społeczne uwarunkowania. W Nowina Konopka Maria, Glinka Kamil, Miernik Rafał (red.): Populizm jako narzędzie marketingu politycznego. Kielce, 11–30.
Scharloth Joachim (2017): Ist die AfD eine populistische Partei? Eine Analyse am Beispiel des Landesverbandes Rheinland-Pfalz. Aptum, 1, 1–15.
Schmitz Ulrich (2007): Sehlesen. Text-Bild-Gestalten in massenmedialer Kommunikation. In: Roth Kersten Sven, Spitzmüller Jürgen (red.): Textdesign und Textwirkung in der massenmedialen Kommunikation. Konstanz, 93–108.
Schmitz Ulrich (2015): Badanie płaszczyzn wizualnych. Wprowadzenie. Makowska Magdalena (tłum.). W: Opiłowski Roman, Jarosz Józef, Staniewski Przemysław (red.): Lingwistyka mediów. Antologia tłumaczeń. Wrocław–Dresden, 57–78.
Schröter Melani (2011): Schlagwörter im politischen Diskurs. Mitteilungen des Deutschen Germanistenverbandes, 58(3), 249–257.
Schwarz-Friesel Monika (2013): Sprache und Emotion. Tübingen–Basel.
Schwarz-Friesel Monika, Reinharz Jehuda (2012): Die Sprache der Judenfeindschaft im 21. Jahrhundert. Berlin.
Schwender Clemens, Petersen Thomas (2018): Visuelle Stereotype in der Kommunikationsforschung. In: Lobinger Katharina (red.): Handbuch Visuelle Kommunikationsforschung. Wiesbaden, 1–23.
Shifma Limor (2014): Memes in Digital Culture. Cambridge.
Spitzmüller Jürgen (2018): Multimodalität und Materialität im Diskurs. In: Warnke Ingo (red.): Handbuch Diskurs. Berlin–Boston, 521–540.
Stöckl Hartmut (2008): Was hat Werbung zu verbergen? Kleine Typologie des Verdeckens. In: Pappert Steffen, Schröter Melani, Fix Ulla (red.): Verschlüsseln, Verbergen, Verdecken in öffentlicher und institutioneller Kommunikation. Berlin, 171–196.
Stöckl Hartmut (2016): Multimodalität – semiotische und textlinguistische Grundlagen. In: Klug Nina-Maria, Stöckl Hartmut (red.): Handbuch Sprache im multimodalen Kontext. Berlin–Boston, 3–35.
Tokarski Ryszard (2014): Światy za słowami. Wykłady z semantyki leksykalnej. Lublin.
Wengeler Martin (2003): Topos und Diskurs. Begründung einer argumentationsanalytischen Methode und ihre Anwendung auf den Migrationsdiskurs (1960–1985). Tübingen.
Winiarska Justyna (2016): Plakat jako przykład multimodalnego amalgamatu. LingVaria, 22, 43–55.
Wójcicka Marta (2018): Memy internetowe jako nośniki pamięci zbiorowej. W: Buryła Sławomir, Gąsowska Lidia, Ossowska Danuta (red.): Popkulturowe formy pamięci. Warszawa, 159–172.
Zawisławska Magdalena (1998): Rama interpretacyjna jako narzędzie analizy tekstu. W: Bartmiński Jerzy, Boniecka Barbara (red.): Tekst. Analizy i interpretacje. Lublin, 35–44.
Ziem Alexander (2009): Frames im Einsatz: Aspekte anaphorischer, tropischer und multimodaler Bedeutungskonstruktion im politischen Kontext. In: Felder Ekkehard, Müller Marcus (red.): Wissen durch Sprache. Theorie, Praxis und Erkenntnisinteresse des Forschungsnetzwerks „Sprache und Wissen”. Berlin–New York, 209–246.

Licencja tekstów

Teksty naszego czasopisma dostępne są na licencji:
CC BY-NC 4.0 PL
Creative commons

Kontakt:

Waldemar Czachur

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Adres:

Uniwersytet Warszawski

Instytut Germanistyki

Waldemar Czachur

ul. Dobra 55, 00-311 Warszawa

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.