Zeszyt 11, 2018
tid logo

Michail Bachtins Konzept der sprachlichen Gattung und seine polonistische Fortsetzung

Bakhtin’s concept of speech genres and its Polish follow-ups

Autor: Teresa Dobrzyńska

Citation: tekst i dyskurs – text und diskurs 11, 2018 Pages 61–72
DOI: 10.7311/tid.11.2018.01


Abstract:

Introduced by Mikhail Bakhtin, the notion of ‘speech genres’ (Bachtin 1979) is fundamental to discourse studies. It enables to describe messages from various fields within a uniform methodology, and discover (inter)dependencies between literary works and the repertoire of genres used in other areas of communication, whilst also providing tools for comparison of the repertoire of forms of speech used in various cultures. The article outlines the main threads of the research done in Poland in reference to the Bakhtin concept. The most essential accomplishments include: (i) a description of numerous speech genres which reveals the dissimilarities of their modal confines, proposed by Anna Wierzbicka (Wierzbicka 1983), subsequently taken advantage of in the ethnolinguistic studies by this author; (ii) numerous elaborations on individual genres and their repertoire as used in various fields of discourse (primarily, studies by the scholars based in Katowice, Opole, and Lublin); and, (iii) analysis of the content of the notions of ‘primary genres’ and ‘secondary genres’ and of genre contaminations (Dobrzyńska 1992).

Keywords: Mikhail Bakhtin, speech genres, discourse

Pełny tekst - pdf


Literatur:

Austin, John L. (1963): Performative-constative. In: Charles E. Caton (Hrsg.): Philosophy and Ordinary Language. Urbana, S. 22–54.

Bachtin, Michail (1978/2004): Das Problem der sprachlichen Gattungen. Übersetzt von Jeannette Dittmar und Katharina Meng. In: Konrad, Ehlich/ Meng, Katharina (Hrsg.): Die Aktualität des Verdrängten. Heidelberg, S. 447-484.

Bachtin, Michail (1979): Die Ästhetik des Wortes. Herausgegeben von Rainer Grübel. Frankfurt am Main.

Bachtin, Michail (1979): Problema rečevych žanrov. In: Bachtin, Michail (Hrsg.): Estetika slovesnogo tvorčestva. Moskva.

Bartmiński, Jerzy (1991): Styl potoczny jako centrum systemu stylowego języka. In: Gajda, Stanisław (Hrsg.): Synteza w stylistyce słowiańskiej. Opole, S. 33-47.

Bartmiński, Jerzy (2001): Styl potoczny. Bartmiński Jerzy (Hrsg.): Współczesny język polski. Lublin, S. 115-134.

Bartmiński, Jerzy/ Niebrzegowska-Bartmińska, Stanisława (2010): Tekstologia. Warszawa.

Bilut-Homplewicz, Zofia/ Czachur, Waldemar/ Smykała, Marta (Hrsg.) (2009): Lingwistyka tekstu w Polsce i w Niemczech. Pojęcia, problemy, perspektywy. Wrocław.

Dobrzyńska, Teresa (1992): Gatunki pierwotne i wtórne (Czytając Bachtina). In: Dobrzyńska, Teresa (Hrsg.): Typy tekstów. Warszawa, S. 75-80.

Duszak, Anna (1998): Tekst, dyskurs, komunikacja międzykulturowa. Warszawa.

Gajda, Stanisław (1990): Współczesna polszczyzna naukowa. Język czy żargon? Opole.

Gajda, Stanisław (2001): Gatunkowe wzorce wypowiedzi. In: Bartmiński, Jerzy (Hrsg.): Współczesny język polski. Lublin, S. 255-268.

Głowiński, Michał (1969): Gatunek literacki i problemy poetyki historycznej. In: Głowiński, Michał (Hrsg.): Powieść młodopolska. Studium z poetyki historycznej. Wrocław.

Grice, H. Paul (1975): Logic and Conversation. In: Peter Cole, Jerry L. Morgan (Hrsg.): Speech acts. New York, S. 41-58.

Jarosiński, Zbigniew (1975): Tekst użytkowy i tekst literacki w drugiej połowie XIX wieku. In:

Teksty: teoria literatury, krytyka, interpretacja nr 4 (22), S. 7-27.

Kita, Małgorzata (1998): Wywiad prasowy. Język – gatunek – interakcja. Katowice.

Ługowska, Jolanta (1992): Opowieści o strachach, strzygach i czarownicach jako przykład tekstów o intencji wzbudzenia lęku. In: Dobrzyńska Teresa (Hrsg.): Typy tekstów. Zbiór studiów. Warszawa, S. 38-51.

Maciejewski, Janusz (1975): Obszary trzecie literatury. In: Teksty: teoria literatury, krytyka, interpretacja nr 4 (22), S. 89-107.

Ostaszewska, Danuta (2000) (Hrsg): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band I: Mowy piękno wielorakie. Katowice.

Ostaszewska, Danuta (2004) (Hrsg): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band II: Tekst a gatunek. Katowice.

Ostaszewska, Danuta (2007) (Hrsg.): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band III: Gatunek a odmiany funkcjonalne. Katowice.

Ostaszewska, Danuta/ Przyklenk Joanna (2011) (Hrsg): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band IV: Gatunek a komunikacja społeczna. Katowice.

Ostaszewska, Danuta/ Przyklenk Joanna (2015) (Hrsg): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band V: Gatunek a granice. Katowice.

Rejter, Artur (2000): Kształtowanie się gatunku reportażu podróżniczego w perspektywie stylistycznej i pragmatycznej. Katowice.

Searle, John (1976): The Classification of Illocutionary Acts. In: Language in Society 5, S. 1-23.

Skwarczyńska, Stefania (1965): Wstęp do nauki o literaturze. Band 3, Warszawa.

Starzec, Anna (1999): Współczesna polszczyzna popularnonaukowa. Opole.

Sujkowska-Sobisz, Katarzyna/ Wyrwas, Katarzyna (2003): Dwa typy kontaminacji gatunkowych. In: Ostaszewska, Danuta (Hrsg.): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band II: Tekst a gatunek. Katowice, S. 60-70.

Teodorowicz-Hellman, Ewa (2004): Zmiany gatunków mowy w przekładzie. (Na podstawie szwedzkich tłumaczeń „Pana Tadeusza”). In: Ostaszewska, Danuta (Hrsg.): Gatunki mowy i ich ewolucja. Band II: Tekst a gatunek. Katowice, S. 359-371.

Wierzbicka, Anna (1983): Genry mowy. In: Dobrzyńska, Teresa/ Janus, Elżbieta (Hrsg.): Tekst i zdanie. Zbiór studiów. Wrocław, S. 125-137.

Wierzbicka, Anna (1991): Cross-Cultural Pragmatics. The Semantics of Human Interaction. BerlinNew York.

Witosz, Bożena (2005): Genologia lingwistyczna. Zarys problematyki. Katowice.

Witosz, Bożena (2015): Grundlagen der Textsortenlinguistik. Übersetzt aus dem Polnischen von Anna Hanus und Iwona Szwed. Frankfurt am Main.

Wojtak, Maria (2004): Gatunki prasowe. Lublin.

 

Licencja tekstów

Teksty naszego czasopisma dostępne są na licencji:
CC BY-NC 4.0 PL
Creative commons

Kontakt:

Waldemar Czachur

Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.


Adres:

Uniwersytet Warszawski

Instytut Germanistyki

Waldemar Czachur

ul. Dobra 55, 00-311 Warszawa

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje.